De Duin en Bollen Vierdaagse 2026
Vier dagen gezellig bijkletsen tijdens het wandelen en genieten van de prachtige omgeving van de Bollenstreek. De wandelvierdaagse 'Duin en Bollen Vierdaagse' vindt plaats van donderdag 15 t/m zondag 18 oktober 2026 met de finish in 'feestdorp' Noordwijkerhout. De wandelroutes leiden door de verschillende dorpen van de Bollenstreek, door de prachige duinen en over het strand van Noordwijk en Katwijk en langs prachtige dahliatuinen. Ik loop dit jaar mee met de wandelvierdaagse van de Bollenstreek.
Start en finish in Lisse, dag 1.
De Veenpolderroutes (vanuit Lisse)
Meer landinwaarts voorbij de duingebieden ligt een gebied met veenpolders. Dat zijn de lager gelegen veengebieden waar oorspronkelijk veel weilanden lagen. De Veenpolderroutes lopen langs en door een aantal van dit soort polders met namen als de Rooversbroekpolder, de Beekpolder, Rode Molen Polder en de polder Boekhorst met molens om de polder te bemalen. Daarnaast komen er verschillende kastelen, buitenplaatsen en landgoederen in beeld, zoals de Keukenhof, het Oude Koninghuis, ’t Huys te Warmont en Klein Leeuwenhorst.
Na dit algemene verhaaltje van de organisatie, het verslag van deze dag.
Ten eerste wat een top weer was het vandaag. Ik sta op een camping dichtbij Noordwijkerhout. Tegen half negen op de fiets gestapt naar de start vandaag in Lisse, De plaats van de Keukenhof.
Bij de start allerlei bewegingsoefeningen om de spieren los te maken. Om klokslag 9 uur werd het startsein gegeven. In een grote meute op stap door Lisse, langs de prachtige grote kerk van Sint Franciscus lisse uit. Werd een beetje dringen omdat we een heel smal pad op moesten met heel veel mensen.
Uiteindelijk komen we op een dijk langs het de "Ringvaart van de Haarlemmermeerpolder". Bij een molen stond de gratis koffie al klaar. Langs een mooi huis met een bloembol in een mooie tuin, verder op weg naar Sassenheim. Daar was weer een rust in het park, muziek erbij en een stempelpost. De kortere afstanden nemen hier afscheid van ons en wij lopen door naar Voorhout, een gezellige plaats.
Vanuit Noordwijk lopen we weer naar het noorden richting Lisse. Onderweg weer een leuke rustplaats waar je koffie, soep, banaan, mandarijnen, speculaasjes en meer kan nemen. Links en rechts van je zie je allemaal bollenkwekers van tulpen, narcissen en dahlia's. De dahlia's bloeien nog net en de tulpenbollen worden of zijn gepoot. Het is gereed als over het bed stro is aangebracht. Het is nu volop poottijd.
Onderweg staan veel toneelspelers om wat te vertellen uit hun leven van toen, leuk om naar te luisteren. Bep met de witte hoofddoek legde uit hoe je met het kweken van bollen rijk kan worden in die tijd, en een huis in Amsterdam kon kopen.
Ja, en Lisse dan moet je naar de Keukenhof, genoemd naar het mooie kasteel Keukenhof wat er tegenover staat. In de tuin staan heel veel beelden van allerlei kunstenaars. Het op het landgoed aanwezige LAM museum zal hier wat mee te maken hebben.
Tegen tweeën kom ik weer in Lisse, ook een erg gezellige uitziende plaats. Bij het Museum "De Zwart Tulp" moest in mij gisteren inschrijven en daarnaast was vandaag stad en finish.
Ik heb ontdekt dat de tulp door Carolus Clusius die leefde van 1526 tot 1609 naar Nederland is gebracht. Hij woonde jarenlang in Wenen, waar hij een tuin aanlegde voor Keizer Maximiliaan II. Daar begon hij met het verzamelen van bolgewassen waaronder de tulp, die in die tijd in Turkije al in tuinen werd gebruikt.
Clusius kwam in de herfst van 1595 naar Leiden, en bracht de tulp mee naar Nederland, naar de Hortus in Leiden. En zo werd Nederland het land van de tulp.
Morgen is de start in Katwijk.
Blik op Dag 1
Carolus Clusius
Start en finish in Katwijk, dag 2.
De Water- en Scienceroutes (vanuit Katwijk)
Vandaag is de start in Katwijk (Katwijk aan Zee). Een beetje vreemde start vanmorgen. Ik was net op tijd en dacht mij achteraan in de rij aan te sluiten, ik had geen haast om weg te komen. Maar toen het startsein werd gegeven bleek dat iedereen de verkeerde kant op stond. Ik stond uiteindelijk helemaal vooraan bij de start. Dat is wel lekker omdat je dan geen drukte voor je hebt. Maar grappig.
We liepen richting het strand om in noordelijke richting langs de boulevard te gaan lopen. Door de Duin en Bollenstreek loopt langs Rijnsburg en katwijk de Oude Rijn, die overgaat in een water met een prachtige naam "Uitwateringskanaal". Het kanaal mondt dan uit Bij het koning Alexander gemaal die het doorzet naar de Noordzee.
En juist daar aan de Noordzeekant zag ik 3 zeehonden langs het water liggen.
Iets verder kom ik bij een monument met bronzen beeldjes erop, Het heet: vechten om het huis te Britten. Het heeft te maken met het fort Brittenburg en met de Romeinse Limes.
De Brittenburg is de ruïne van een Romeinse Limes vesting die in de 15e, 16e en 17e eeuw na stormen op het strand tussen Katwijk aan Zee en Noordwijk aan Zee zichtbaar was. Hoogstwaarschijnlijk is het de locatie van het meest westelijke fort van de Romeinse limes aan de monding van de Rijn en stond het bekend als Lugdunum Batavorum.
De route verder blijft langs deze kanalen lopen tot ik in Rijnsburg aankom. In het oude centrum de eerste rustpost. Als je verder door Rijnsburg loopt zie je prachtige plekken, een zicht vanaf een bruggetje over het kanaal, en een prachtige loop/fietsbrug uit oude tijden.
En in Rijnsburg heeft Spinoza gewoond.
Het Spinoza museum daar is gewijd aan de filosoof Benedictus Spinoza die hier van 1661 tot in 1663 heeft gewoond en gewerkt. De chirurgijn Herman Homan bood hem daarbij woonruimte aan in zijn huis. Spinoza maakte er lenzen en schreef er. Hij had niets met God schreef hij. Einstein reageerde ook later: "Ik geloof in de God van Spinoza, die zichzelf openbaart in de wetmatige harmonie van het heelal, en niet in een God die zich bemoeit met het lot en de handelingen van mensen."
Even verderop weer heel wat anders, een vrouw vertelde over haar bietenteelt, dat ze tegenwoordig minder gewild zijn, maar dat zij ze nog steeds kookt, daar getuigd de foto achter haar van.
Dan kom ik langs de Laurentiuskerk in Rijnsburg/Valkenburg. Voor de kerk wordt ik ontvangen door 4 nonnen. Ik vroeg of ze niet verdwaald zijn omdat ze voor een Hervormde kerk staan. Ja maar vroeger was hier hun klooster. Ze gaven aan dat ze adelijke nonnen zijn en nooit hoeften te werken. Met de zegen kon ik weer verder op pad.
De route gaat verder door Valkenburg en kom ik uit bij het oude vliegveld Valkenburg, Daar stond langs de weg een verdwaalde piloot. Na het vliegveld Valkenburg staken we de duinen in voor een tocht van ca. 4 km. Gelukkig geen zanderige stukken maar veel schelpenpaden. Na de duinwandeling kom ik weer bij het strand van Katwijk, we lopen over de boulevard richting de Andreaskerk.
Langs de boulevard kom ik een sculptuur tegen van twee mannen met paddels. Het is nagedachtenis aan Engelandvaarders. Het monument verbeeldt de durf, hoop en wilskracht van de Engelandvaarders, maar ook van hun wisselvallige lot. Engelandvaarders vertokken onder andere van Katwijk en maakten gebruik van een (zeil)kano, een vissersschip, een vlet of een motorboot. Op verschillende manieren hebben jonge mannen het gewaagd om in de tweede wereldoorlog vanuit Katwijk Engeland te bereiken om daar de stijd met de Duitrse bezetter op te pakken. Iedereen kent het verhaal vanm "Soldaat van Oranje" , Erik Hazelhoff Roelfzema, een bekende Engelandvaarder.
Nog even een ommetje om voor de commercie de gehele winkelstraat door te lopen en uit te komen weer net voor de Andreaskerk voor de finsh. Nog wat tegelwijsheden bij de finish.
Het was een mooie tocht vandaag. Net na de finish begon het wat licht te regenen.
Morgen is start en finish in Hillegom.
Blik op Dag 2
Start en finish in Hilligom, dag 3.
De Zanderijroutes (vanuit Hillegom)
De route van vandaag staat vooral in het teken van de afzanding, waarbij de binnenduinen werden afgezand om teelgrond te krijgen voor bloembollen, de zogenaamde geestgronden. De routes lopen op verschillende plaatsen op en over de oorspronkelijk hoger gelegen binnenduinen (De Zilk, Noordwijkerhout, Keukenhofbos) en ook de wegen daartussen kennen soms aanzienlijke niveau-verschillen met de afgezande geestgronden die zeer geschikt zijn voor de bollenteelt. Het zand werd daarbij afgevoerd via vaarten en sloten naar de kalkzandsteenfabriek in Hillegom. Met de vaarten en sloten ontstond tegelijkertijd een poldergebied met een netwerk aan waterwegen voor transport van de bollentelers en de mogelijkheid om het grondwaterniveau aan te passen aan de behoefte van de bollenteelt.
Vannacht is de regen met bakken uit de hemel gevallen, wat wordtr het vandaag? Op de fiets naar Hillegom en droog overgekomen. Het werd best redeloijk weer maar helaas twee keer een bui, daar was mee te leven.
Hillegom pakt op zijn best uit, maar ik vond dit de minste route tot nu toe, veel lange rechte wegen of over fietspaden langs doorgaande wegen. De wegenstructuur zal wel te maken hebben met het ontstaan van de geestgronden.
Vanuit Hillegom liepen we met heel veel mensen over een smalle weg die helemaal in Lisse bij de Keukenhof uitkwam. Het vervelende was dat de weg niet was afgesloten voor verkeer en er af en toe een soms wat snelrijdende auto langs kwam. Onbegrijpelijk dat men dit zo regelt. Ik heb wel vanaf die weg de foto gemaakt met de dahlia's en regenboog.
We liepen weer langs de Keukenhof en langs het kasteel Keukenhof waar we al eerder waren deze week. Ik heb daar nu maar geen foto's gemaakt omdat ik die al op dag 1 heb laten zien, op een foto na van een mooie beschilderde tulpenbol voor het kasteel. Vanaf het kasteel gaan we een doorgaande weg op over het fietspad, een lang recht stuk tot aan de doorgaande weg door de bollenstreel de N. 208. Daar gingen we naar rechts richting Zilk. Ook weer een doorgaande weg met een fietspad..
Een stuk verder is onze eerste rust, bij kampeerwinkel de Jong. De rust is in de kampeerwinkel, je kunt er gaan zitten in de geshowde stoelen en er is gratis thee en koffie. Toen ik aankwam kan ik gemakkelijk doorlopen maar toen ik vertrok stonden er een partij mensen voor de winkel. Je moets wel naar binnen omdat je daar een stempel krijgt. Ik heb in ieder geval in een heel lekkere stoel mijn rust gehad.
De route gaat verder langs de Noorderleidsevaart, recht toe recht an. Langs de vaart kom ik eerst twee arbeiders tegen die vertelden over de kalkzandsteen fabriek Hillegom die hier langs de vaart stond. Grappig maar voor hen lagen bakstenen en gasbeton geen kalkzandsteen. Even verder twee vrouwen die handelden in tulpennbollen. En altijd een leuk verhaal erbij..
Uiteindelijk komen we in Zilk. mooie dahliavelden en weer even de zon die het direct weer warm maakt. en gelukkig een stuk door een bos.
Aan de rand van Hillegom is de rust weer bij een sponsor, maar veel minder chaotisch dan bij de kampeerwinkel. Ook hier weer van ales te krijgen tot en met een doosje pleisters van Zorg en Zekerheid, de hoofdsponsot.
Richting het centrum loop ik langs vrouw Warmershoven die verteld over het ontstaan van het bloemencorso. Zij hadden als familie in een ver verleden een corsowagen gemaakt (de foto achter haar) Dat sloeg zo aan dat de gemeente het er toe bracht een corso met meerder wagens te organiseren, en dat corso bestaat nog steed.s.
Het eerste bloemencorso in de Bollenstreek werd in 1947 georganiseerd door de amaryliskweker Willem Warmenhoven uit Hillegom, die een walvis had gebouwd op zijn vrachtwagentje. Het corso groeide snel en ondervond in de jaren 1950 samen met de voorjaarsbloemententoonstelling Keukenhof steeds meer nationale en internationale belangstelling. In 2021 werd het corso bijgeschreven in de inventaris van immaterieel erfgoed Nederland.
En dan weer een stuk verder liet een vrouw foto's zien van Treslong, als buitenhuis, als vergroot Buitenhuis en als feestzaal. Treslong Hillegom. Zij vertelde over het optreden van de Beatles op 5 juni 1964. Een entree kaartje kostte 2 gulden en 50 cent wist zij te vertellen.
Even verderop staat een monument gewijd aan die voor nu historische dag. Er werd beatles muziek gespeeld. Alleen jammer dat net even de regen met bakken uit de hemel kwam.
Dan door naar het centrum waar we worden ontvangen met vele poorten van ballonnen en als toetje een zak met hyacinten bollen..
In mijn kampeerwagen is alles oké, maar in de voortent is het soppen door het vele regenwater, maar daar is ook wel weer een oplossing voor, niet zelf koken maar even naar Noordwijkerhout fietsen om daar wat te gaan eten.
Morgen de laatste dag met start en finish in Noorwijkerhout.
Blik op Dag 3
Start en finish in Noordwijkerhout, dag 4.
De Strand- en Duinheuvelroutes (vanuit Noordwijkerhout)
Over het strand en door de duinen vormen het passend sluitstuk van de vierdaagse. De wandelingen lopen van Noordwijkerhout naar Noordwijk en het Hollands Duin. Met zijn beschutte bossen, rul duinzand met vossen en konijnen, betonnen bunkers en bollenvelden een prachtig gevarieerd natuurgebied. Hierna wordt ik meer dan feestelijk ontvangen op het feestelijk start- en eindpunt Noordwijkerhout.
Vandaag inderdaad het sluitstuk van deze vierdaagse. Het weer dreigde roet in het eten te gooien met regen, maar dat viel achteraf 99% mee. We hebben bijna de hele route droog kunnen lopen. De wind is vandaag Noord oost wat het geluk geeft dat je op het strand de wind in de rug hebt.
Om klokslag 9 uur de start, het lijkt of er veel wandelaars voor mij lopen maar dat is bedrog, ik liep weer in de voorhoede. Dat heeft als voordeel dat het bij rust en stempelposten niet erg druk is. Ik hoorde van anderen dat zij gisteren 3 kwartier erover hebben gedaan om de kampeerwinkel in te komen. Dat heb ik niet meegemaakt.
We liepen eerst richting mijn camping Solassi, daar was ook de eerste rust. vandaar een doorsteek tussen de bollenvelden om in het duingebied uit te komen. Gelukkig niet door mul zand maar over schelpenpaden liepen we richting het strand. Een bekende entree van het strand om dan door te lopen naar de waterlijn waar het zand het hardst is en het prettig lopen is. Wind in de rug en droog. Ik denk dat we ongeveer 4,5 km over het strand hebben gelopen. Veel paarden op het strand, altijd een mooi gezicht. Vanaf de foto met de paarden heb ik gelopen met een man die bouwkundige werkzaamheden deed op Schiphol, hij is nu net met pensioen. Leuk gesprek gehad tot aan Noordwijk, niet alleen over bouwen maar ook veel andere onderwerpen. Al, voor je gevoel, snel, bereiken wij Noordwijk. Hij moest daar het zand uit zijn schoenen halen en vanaf daar hebben we elkaar uit het oog verloren.
In Noordwijk was de rust bij de Noordwijkse Reddingsbrigade. In hun loods stond de koffie en lekkers weer klaar. Tijd voor een kopje koffie. De reddingsboot stond in de loods en voor de loods stonden voor mij twee oude voertuigen.
Naast de loods staat de Noordwijkse vuurtoren;
De vuurtoren van Noordwijk aan Zee staat aan de Koningin Wilhelminaboulevard bij het Vuurtorenplein in de Noordwijk aan Zee. De vuurtoren heeft zes verdiepingen en een trap met 108 treden. De toren heeft een lichthoogte van ruim 33 meter en is gemaakt van baksteen en gewapend beton.
Weer verder langs de boulevard kom ik langs een standbeeld van Koningin Wilhelmina. Op 4 aparil 1940 inspecteerde zij daar de gelegerde troepen. Het monument is onthult op 7 mei 2020 door Erik Hazelhof Roelzema, de Soldaat van Oranje. Het is aangeboden ter gelegenheid van het 15 jarige jubileum van de Hotels van Oranje in Noordwijk.
Weer een stukje verder kom ik een man, vrouw en kind tegen. Zij baalden omdat vader altijd wilde schilderen en zij nooit konden wandelen. Grote frustatie bij de dochter. De moeder vroeg aan mij of haar dochter niet een stukje met mij mee mocht lopen. Altijd goed natruurlijk. En zo liepen wij samen een stukje over de boulevard, zij mocht voor haar ouders niet alleen wandelen.
Van Noordwijk weer richting Noordwijkerhout, nog een hele tippel. Onderweg een rust bij Hulstflowers, het is een familiebedrijf in de bloemen- en bloembollenteelt. Hulstflowers is dé plek voor hoogwaardige seizoensbloemen, bol-op-pot, trendy home items en perkplanten.
Zij combineren de teeltmethoden van kas- en volle-grondteelt, waardoor zij het hele jaar door producten van topkwaliteit kunnen leveren. Elk seizoen bieden zij dan ook naast hun gangbare assortiment iets exclusiefs. Keer op keer kan je hierdoor worden verrast.
En die topkwaliteit kwam ook tot uiting in de geboden luxe van deze rustplek. Geen wachtrijen, eten en drinken in overvloed en gezellige muziek. Een geweldige chillplek. Zelfs voor de meelopende honden was er genoeg.
Nog even langs wat kapitale villa's met ook een mooie tulpenbol.
In het bos van de De Heerlijckheit Dykenburch kwam ik op twee plekken weer nonnen tegen, zij waren benieuwd of dit ook niet iets is voor mijn dochter, een mooi leven op stoelen zonder rug en armleunigen?? Heb toch wat negatief moeten antwoorden.
En ja, onderweg stond een ondernemer ons allemaal een gladiool te geven, De gladiool is het symbool van kracht, overwinning, trots en doorzettingsvermogen. Nog een stevige stap door naar Noordwijk centrum waar rond de witte kerk de finish was, Dranghekken om het publeik op afstand te houden en een mooie finish. De medailles konden we ophalen in het witte kerkje.
Feest op het plein met een live zanger en gezelligheid bij alle kroegen rond de kerk. En geen regen gehad....
Terug op de fiets weer naar de camping fiets ik in Noorwijkerhout langs een groot monumentaal gebouw. Wat is dat? De psychiatrische inrichting Sint Bavo.
Sint Bavo was een rooms katholieke instelling in Noordwijkerhout die is gesticht door de congregatie van de Broeders van Liefde. Het complex is ontworpen door de architecten Peter Bekkers en zijn zoon Jos Bekkers uit Haarlem. Het hoofdgebouw en het op en naast het terrein gelegen rectorshuis, de dokterswoning en een dubbel woonhuis hebben de status van Rijksmonument. Er worden nu woningen in gerealiseerd en stond al sinds 2005 leeg.. Op de luchtfoto kun je goed zien wat een bijzinder groot complex dit was.
Het zit er weer op de Duin en Bollenvierdaagse. Op dag 3 na waren het mooie routes en weer veel te weten gekomen en gezien van deze prachtige bollenstreek.
Blik op Dag 4
